ΔΟΜΙΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ (EL GRECO)

Νίκης 23, Σύνταγμα
Αθήνα 105 57
Τηλ. 210 3225175
210 3225802

Home

Τολέδο

El Greco

Από τους μεγαλύτερους ζωγράφους των νεωτέρων χρόνων με παγκόσμια φήμη και αναγνώριση. Γεννήθηκε στην Κρήτη (1540-1614), αλλά εργάστηκε και δημιούργησε αρχικά στην Ιταλία και αργότερα στην Ισπανία.

Η Κρήτη τα χρόνια εκείνα ανήκει στην κυριαρχία της Βενετίας και αυτός είναι ο προορισμός του νεαρού ζωγράφου. Εκεί σπουδάζει τα χρώματα του Τιτσιάνο και το περίγραμμα του Τιντορέτο. Μελετάει όλες τις τεχνοτροπίες, προσπαθώντας να βρει το δρόμο που αναζητούσε η ψυχή του.

Οι επιδόσεις του κινούν την προσοχή του καλλιτεχνικού κύκλου και έτσι κατορθώνει να φτάσει στη Ρώμη το 1570. Στο Παλάτσιο Φαρνέζε όπου φιλοξενείται συχνάζουν γνωστοί καλλιτέχνες και λόγιοι. Εκείνο τον καιρό ο Μιχαήλ Αγγελος ζωγραφίζει την Καπέλα Σιξτίνα. Ο Δομίνικος Θεοτοκόπουλος κάνει μερικά σχόλια καθόλου κολακευτικά για τον Μαέστρο. Το καλλιτεχνικό κλίμα της Ρώμης αρχίζει να γίνεται βαρύ για το νεαρό ζωγράφο. Και επειδή η τέχνη της Αναγέννησης βρισκόταν πλέον σε παρακμή στην Ιταλία, άρχισε να τον τραβά η Ισπανία. Εκείνη την εποχή κτίζεται το περίφημο μοναστήρι του ΕΣΚΟΡΙΑΛ σε μία περιοχή βόρεια της Μαδρίτης και προς τα εκεί κατευθύνεται. Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β' του παραγγέλλει ένα πίνακα με θέμα το μαρτύριο του Αγίου Μαυρίκιου.
Ο Ελ Γκρέκο γνωρίζει ότι από το έργο αυτό θα εξαρτιόνταν η βασιλική εύνοια. Η απογοήτευση του δεν έχει όρια όταν ο Βασιλιάς δεν εγκρίνει την εργασία του, θεωρώντας το έργο ασεβές και ανάξιο για εκείνο το μέρος.

Αυτό το γεγονός τον αναγκάζει να εγκατασταθεί στο Τολέδο το 1577 την εποχή που η πόλη παύει να είναι πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας για χάρη της Μαδρίτης. Σχεδόν όλο το δημιουργικό μέρος της ζωής του το περνάει ο Ελ Γκρέκο στο Τολέδο. Εδώ ζωγραφίζει το ΕΞΠΟΛΙΟ «El expolio», τις διάφορες συλλογές Αποστόλων, «τα δάκρυα του Αγίου Πέτρου» και το αριστούργημα του «η Ταφή του κόμη Οργκάθ» έναν από τους σπουδαιότερους πίνακες που έχει ζωγραφίσει πότε άνθρωπος.
Το στιλ του Ελ Γκρέκο περιγράφεται έχοντας υπόψη τις διάφορες επιρροές που δέχεται ο ζωγράφος. Αρχικά η Κρητικό-Βυζαντινή επιρροή με την παραδοσιακή εικονογραφία. Η δεύτερη επιρροή είναι αυτή της σχολής των Μανιεριστών στην Ιταλία. Η επιμήκυνση στις αναλογίες, το αδυνάτισμα των μορφών, τον μυστικισμό, τα συναντάμε στους ζωγράφους Μανιεριστές της Ευρώπης. Η τρίτη επιρροή είναι από την πόλη του Τολέδο.

Τα σκούρα χρώματα της πόλης, το Τολεδάνικο ηλιοβασίλεμα, τα στενά σοκάκια που καταλήγουν σε πλατείες, η Αντιμεταρρύθμιση, ο πουριτανισμός εκείνης της κοινωνίας. Αναφέρεται ότι ο Ελ Γκρέκο έζησε μια άστατη προσωπική ζωή. Ότι του άρεσε η πολυτέλεια και ο πλούτος, και ότι ζούσε σε ένα πολύ μεγάλο σπίτι. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του είναι χρόνια ανάγκης και φτώχειας. Για πολλούς πίνακες δεν πληρώνεται και ξοδεύει πολλά χρήματα στα δικαστήρια για οικονομικές διαφορές. Πεθαίνει το 1614 σε ηλικία 73 ετών. Σύμφωνα με την επιθυμία του ενταφιάζεται στη μονή του «Σάντο Ντομίνγκο ελ Αντίγουο». Αργότερα το πάνθεον μεταφέρεται στο ναό του Αγίου Τορκουάτο όπου καταστρέφεται τον 19ο αιώνα από τα στρατεύματα του Ναπολέοντα. Αφήνει πίσω του μια μεγάλη κληρονομιά, σε μια πόλη που του προσφέρει την φήμη της και τον αγκαλιάζει μέσα στο μεγαλείο της. Μία πόλη που χρωστά ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας της στον Έλληνα, Ελ Γκρέκο.
Ο γιος του Γιώργος-Μανώλης Θεοτοκόπουλος συνοδεύει με την παρουσία του πολλούς πίνακες του Ελ Γκρέκο. Κατορθώνει να γίνει ένας από τους σημα-
ντικότερους αρχιτέκτονες του Τολέδο και μεταξύ των έργων του είναι και τα σχέδια για την ανέγερση του
Δημαρχείου της πόλης.

[ Πίσω ]