ΤΖΑΜΙ MEZQUITA-ALJAMA

Αρχίζουν τα έργα σε ένα μικρό ύψωμα δίπλα στον Γουαδαλκιβίρ το έτος 785. Mezquita και Aljama είναι φωνές αραβικής προέλευσης και σημαίνουν μέρος για ξεκούραση η πρώτη και χώρος συγκέντρωσης η δεύτερη. Ολα τα τζαμιά αρχίζουν να χτίζονται από το KIBLA ή τοίχο προσανατολισμού προς την Μέκκα, ιερή πόλη των Αράβων στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου το 569 γεννιέται ο προφήτης Μωάμεθ.
Αυτό το μουσουλμανικό τέμπλο είναι το μοναδικό που σώζεται στην Ισπανία και από τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Η νότια πρόσοψη του έχει 128 μ. μήκος και η ανατολική του 175 μ. Συνολικά η έκταση του είναι 22.400 τετραγωνικά μέτρα.

Το τζαμί αποτελείται από τρία μέρη. Το El Alminar (ο μιναρές), η αυλή για την «κάθαρση» και η σάλα προσευχής.
Ο μιναρές της εποχής του ΧΙΣΕΜ Α' καταστράφηκε και αντικαταστάθηκε από άλλον την εποχή του ANDERRAMAN Β' τον 10ο αι.
Ένα σημαντικό μέρος του μιναρέ σήμερα είναι εσωτερικά του καμπαναριού. Καθημερινά ο Μουεζίνης πέντε φορές καλούσε σε προσευχή.
Κάθε τζαμί περιλαμβάνει στη δομή του μια αυλή για το τελετουργικό της κάθαρσης. Η σημερινή αυλή είναι του 10ου αι. της εποχής του ALMANZOR. Πριν περάσουν στη σάλα προσευχής οι Μουσουλμάνοι πρέπει να εξαγνισθούν πλένοντας τις πέντε αισθήσεις τους που θεωρείται ότι είναι οι είσοδοι της αμαρτίας.
Αρχικά η αυλή ήταν γεμάτη φοινικόδεντρα και αργότερα προστίθενται πορτοκαλιές και ελαιόδεντρα.
Στο εσωτερικό της σάλας προσευχής η ατμόσφαιρα ορίζεται από το δάσος των κολώνων, τα κιονόκρανα, τα διπλά δίχρωμα τόξα, την θερμοκρασία και το φως.
Υπάρχει ένας αέρας θρησκευτικού μυστηρίου σε ένα χώρο που πάντα ήταν γεμάτος με πιστούς που προσεύχονταν. Το πιο χαρακτηριστικό του χώρου είναι η χρήσιμο ποίηση των κολώνων, των κιονόκρανων και των διπλών τόξων σαν λύση για την ανύψωση της οροφής.

Η αρχιτεκτονική του διπλού τόξου είναι καθαρά ρωμαϊκό στιλ που χρησιμοποιούν οι Αραβες. Όλες οι κολώνες έχουν διαφορετικό μέγεθος και ύψος και είναι φτιαγμένες με διάφορα υλικά, μάρμαρο διαφόρων χρωμάτων, γρανίτη και αλάβαστρο. Κάθε κολώνα είναι τοποθετημένη ανεξάρτητα για να επιτευχθεί το ίδιο ύψος, όπως και η χρησιμοποίηση κιονόκρανων διαφόρων μεγεθών. Οι κολώνες είναι Ρωμαϊκές ή Ελληνιστικές και μεταφέρονται στην ΚόρδοΒα από διάφορες χώρες.
Σημαντικό στοιχείο και αρχιτεκτονική βάση κατασκευής κάθε τζαμιού είναι η διάταξη των έντεκα κλιτών που είναι κάθετη προς τον τοίχο της ΚΙΒΙΑ. Κάθε σειρά κολώνων στο πρώτο μέρος του τζαμιού εντοπίζεται από δώδεκα τόξα, στοές και αψίδες.
Το πάτωμα ήταν κοκκινόχωμα πατημένο και καλυμμένο με καλαμωτή. Οι οροφές πάντα ξύλινες και οριζόντιες.
Το φως θα περνούσε στις στοές από τις αψίδες που συγκοινωνούν με την αυλή.

Επί βασιλείας του ABDERRAMAN Β' σημειώνεται μεγάλη πολιτική και οικονομική ακμή, αυξάνεται ο πληθυσμός της πόλης και δημιουργείται η ανάγκη επέκτασης του τζαμιού. Το 833 αρχίζουν τα έργα γκρεμίζοντας τον τοίχο προσανατολισμού KIBLA και προεκτείνοντας τους 11 διαδρόμους σε άλλα 8 τόξα, στοές και αψίδες. Η αρχιτεκτονική συνεχίζει να είναι η ίδια με κολώνες μεταφερόμενες από άλλες περιοχές και το κλασικό διπλό τόξο. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της προέκτασης καταστρέφεται και πολύ αργότερα μεταβάλλεται σε καθεδρικό ναό.
Το 929 ο ABDERRAMAN Γ' ο «Νικηφόρος» ανακηρύσσεται ο πρώτος Χαλίφης (Omeya) στη Δύση. Κατανικώντας τους Αραβες προύχοντες της Βορείου Αφρικής κατορθώνει να επιβάλει την ειρήνη στα βόρεια σύνορα του με τα χριστιανικά βασίλεια, και έτσι για την Κόρδοβα αρχίζει μια περίοδος ειρήνης και ευημερίας.

Το 962 ο ALHAKEN Β' αρχίζει μια νέα μεγάλη επέκταση του τζαμιού. Μεταφέρεται ο τοίχος προσανατολισμού KIBLA νοτιοανατολικά και κατασκευάζονται 12 καινούργια τόξα με στοές και αψίδες.
Είναι ίσως το πιο σημαντικό μέρος του τζαμιού κα από την κεντρική στοά φτάνει κανείς στο Mihrab. Το πρόβλημα του φωτός λύνεται με την κατασκευή φωταγωγών. Το Macsura & to Mihrab είναι τα ιερότερα σημεία του τζαμιού. Από όπου κι αν στεκότα κανείς έβλεπε και άκουγες αυτόν που διάβαζε το κορά\ στο Mihrab. Η οπτική και η ακουστική του μεγάλου Τζαμιού ήταν μονaδική στο κόσμο. Στο κέντρο ακριβώς του τοίχου προσανατολισμού KIBLA βρίσκεται ο χώρος MACSURA που συνήθως χρησιμοποιούνταν από το Χαλίφη και την οικογένεια του για την παρακολούθηση της λειτουργίας Η οροφή είναι ένας οκτάγωνος θόλος διακοσμημένος με Βυζαντινά μωσαϊκά. Τεχνίτες από το Βυζάντιο επί αυτοκρατορίας του Νικηφόρο Φωκά έρχονται στην Κόρδοβα για να δείξουν την τέχνη του μωσαϊκού. Ασπρο, μαύρο, μπλε, πράσινο ανοιχτό, κίτρινο και πορφυρό είναι τα χρώματα του θόλου. Το Mihrab είναι ένα μικρό δωμάτιο με μαρμάρινη βάση και όμορφα διακοσμημένη είσοδο.

Όπως σε όλα τα τζαμιά Aljama έτσι και στο τζαμί των Omeya της Κόρδοβα στα δεξιά του Mihrab ήταν το Mimbar ένα είδος αναλογίου όπου πάντοτε υπήρχε το Κοράνι.
Μία νέα δημογραφική αύξηση της πόλης σε συνδυασμό με την θέληση του να δείξει ότι είναι μεγάλος κάνει τον ALMANZOR το 1087 να αρχίσει μια νέα επέκταση του τζαμιού.
Έχοντας το πρόβλημα ότι δεν θέλουν να γκρεμίσουν τον τοίχο ΚΙΒLΑ του Alhaken Β' και ότι από πίσω βρίσκονταν το ποτάμι, αναγκάζονται να κάνουν την επέκταση προς τα ανατολικά. Έτσι χτίζονται 8 νέα κλίτη (που προστίθενται στα 11 υπάρχοντα) με την ίδια κλασική αρχιτεκτονική του διπλού τόξου και με κολώνες σχεδόν όλες ίδιες. Χάνεται όμως η συμμετρία σε σχέση με το Mihrab που έπρεπε να είναι στο κέντρο.
Η επέκταση αυτή χρησιμοποιήθηκε για πολλά χρόνια σαν σχολείο όπου τα παιδιά των προυχόντων της πόλης παρακολουθούσαν θρησκευτικά μαθήματα.

ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ (CATEDRAL)

Στις αρχές του 16ου αιώνα ο Επίσκοπος της Κόρδοβα MANRIQUE αποφασίζει να κάνει ένα μεγάλο καθεδρικό ναό στο κέντρο του τζαμιού. Παρά την αντίθετη γνώμη όλου του καλλιτεχνικού κόσμου της
πόλης κατορθώνει να πάρει την άδεια από τον ΚΑΡΟΛΟ Α' και το 1523 αρχίζουν τα έργα. Κατεδαφίζονται σχεδόν 200 κολώνες στο κέντρο του τζαμιού και στήνεται ένας πελώριος καθεδρικός ναός σε σχήμα σταυρού σε γοτθικό ρυθμό. Όταν χρόνια αργότερα ο ΚΑΡΟΛΟΣ Α' περνάει από την Κόρδοβα και βλέπει την ανεπανόρθωτη ζημιά που έχει γίνει στο τζαμί μετανιώνει για την άδεια που έδωσε στον Επίσκοπο.

Το κεντρικό ιερό κατασκευάζεται τον 17ο αι. από μάρμαρο και μπρούντζο και με πίνακες ζωγραφικής του Palomino ζωγράφου της Κόρδοβα. Απέναντι ακριβώς από το κεντρικό ιερό βρίσκεται η Χορωδία, βασικό χαρακτηριστικό των καθεδρικών ναών της Ισπανίας. 109 καθίσματα φτιαγμένα από μαόνι που φέρνουν από την ΚούΒα.

Στην επάνω σειρά καθισμάτων βλέπει κανείς αναπαραστάσεις της ζωής του Χριστού και της Παρθένου Μαρίας. Στην κάτω σειρά μάρτυρες της Κόρδοβας. Στο κέντρο ακριβώς βλέπουμε την ανάληψη του Χριστού και επάνω στην κορυφή τον πολιούχο της πόλης Αγιο Ραφαήλ. Δύο μεγάλα όργανα (αρμόνια) του 18ο αι. βρίσκονται στα πλάγια και επάνω από τις σειρές καθισμάτων. Σήμερα είναι ανακαινισμένα και λειτουργούν ηλεκτρικά.
Στον τοίχο KIBLA ανατολικά του Mascura βρίσκεται το παρεκκλήσι της Αγίας Θηρεσίας. Ο ζωγράφος του ναού Palomino αναπαριστά σε θρησκευτικούς και ιστορικούς πίνακες θέματα της Κόρδοβα. Στο κέντρο αυτής της αίθουσας είναι τοποθετημένο το Αρτοφόριο. Φιλοτεχνημένο από τον Γερμανό χρυσοχόο Eurique de Arte, βγαίνει για λιτανεία πρώτη φορά την Πεντηκοστή του 1518. Είναι κατασκευασμένο από ασήμι και χρυσό, έχει ύψος 2,6 μέτρα και ζυγίζει 126 κιλά.
Στον ίδιο χώρο υπάρχει ένα μικρό μέρος των ιερών σκευών που έχει ο καθεδρικός ναός, σταυρούς, δισκοπότηρα, δίσκους, ο Εσταυρωμένος, ο Αγιος Ραφαήλ, κ.ά.

ΕΒΡΑΪΚΗ ΣΥΝΟΙΚΙΑ (BARRIO DE LA JUDERIA)

Την εποχή του Χαλιφάτου τηςΔύσης στην Κόρδοβα όπως και σε άλλες πόλεις της Ισπανίας έχουμε μια σημαντική Εβραϊκή κοινότητα. Έμποροι, διοικητικοί, ανθρωπιστές παίζουν μεγάλο ρόλο στην ακμή της πόλης. Δίπλα στο μεγάλο τζαμί βρίσκεται η εβραϊκή συνοικία όπως σχεδόν ήταν τον 13ο αι. Δρομάκια στενά, απόκρυφα, λευκά, που καταλήγουν σε πανέμορφες αυλές - κήπους τα γνωστά patios. Σε μια πλατειούλα της συνοικίας υπάρχει και ένα άγαλμα αφιερωμένο στον μεγάλο Ανθρωπιστή της Κόρδοβας του 12ου αι. τον Αραβα Ben Maimon. Λίγο παραπάνω βρίσκεται η μοναδική συναγωγή που σώζεται σε όλη την Ανδαλουσία. Ένας μικρός χώρος τετράγωνης μορφής που χρησιμοποιούνταν σαν σάλα προσευχής. Με τον διωγμό των Εβραίων το 1492 ο χώρος δέχεται διάφορες μετατροπές μέχρι που το 1885 ανακηρύσσεται Εθνικό μνημείο.

MEDINA AZAHARA

Σε απόσταση οκτώ χιλιομέτρων βορειοανατολικά της Κόρδοβα στους πρόποδες της Σιέρα Μορένα βρίσκεται η πόλη-παλάτι Medina Azahara ή Λαμπρότατη πόλη. Στη μεγάλη ακμή της πόλης με τη δυναστεία των Omeya ο μεγάλος Χαλίφης ABDERRAMAN μεταφέρει μέρος της διοίκησης της πόλης στην Medina Azahara. Κατοικία των Χαλίφηδων, στρατιωτική διοίκηση, κατοικίες αριστοκρατών, μεταφέρονται στη πόλη - παλάτι. Πανέμορφοι κήποι, τζαμί, μπάνια, κεραμοποιία, αγορά δημιουργούνται σ αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο. Τον 12ο αι. καταστρέφεται και ισοπεδώνεται όλη η πόλη και σήμερα υπάρχει μόνο ότι κατόρθωσαν να αναστηλώσουν οι αρχαιολόγοι.

ALCAZAR ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ

Η λέξη Al-Qasr σημαίνει παλάτι-φρούριο. Το Αλκαζάρ της Κόρδοβα χτίζεται μετά το 1325 κατόπιν εντολής του ΑΛΦΟΝΣΟ Ζ' του «Δικαίου». Σε μια έκταση 4.000 τετραγωνικών μέτρων διαμορφώνεται αυτό το οχυρωμένο παλάτι με τους επί μέρους χώρους του. μέχρι το 1492 ήταν Βασιλικό παλάτι των Καθολικών Βασιλέων. Εκείνη τη χρονιά παραδίδεται για έδρα της Ιεράς εξέτασης και επιδέχεται μεγάλες και σημαντικές μετατροπές.